تابلو تخته نرد (بانوی پیمان)

روایت داستانی این اثر هنری:

در روزگاری که سایه‌ی جنگ بر سر ایران‌زمین افتاده بود، پادشاهان از بیم شکست به شمشیر پناه بردند و پهلوانان برای نبرد آماده شدند؛ اما در دل کوهستانی دور، پیران دانا می‌دانستند که این بار سرنوشت ایران تنها با تیغ و سپر رقم نخواهد خورد.

آنان از چهار گوشه‌ی سرزمین گرد آمدند؛ موبدان از پارس، خردمندان از ری، سالخوردگان بلخ و پهلوانان زابل. هر یک سال‌ها رازهای روزگار را در سینه داشت، اما هیچ‌کدام راهی برای رهایی ایران نمی‌یافت.

در میان آنان، بانویی جوان به نام آذرنوش قدم به انجمن گذاشت؛ دختر یکی از نگهبانان کهنِ دانش ایران. در دستش دفتری بود که گفته می‌شد نسل‌ها از دیده‌ی شاهان و دشمنان پنهان مانده است؛ دفتر پیمان، نوشته‌ای که راز پیروزی ایرانیان نه در قدرت سپاه، بلکه در یگانگی مردم، دادگری فرمانروایان و خرد بزرگان را در خود داشت.

پیران در آغاز خاموش ماندند. چگونه ممکن بود دختری جوان سخنی داشته باشد که سالخوردگان جهان از آن بی‌خبر باشند؟

آذرنوش کتاب را بر سینه فشرد و گفت:

«ایران هرگاه به شمشیر خود مغرور شد، زخم خورد؛ و هرگاه خرد و دلاوری در کنار یکدیگر ایستادند، هیچ دشمنی بر آن چیره نشد. این دفتر سلاح نیست؛ پیمانی است میان دانایی و پهلوانی.»

آنگاه بزرگ‌ترین فرزانه‌ی انجمن برخاست، دست بر شانه‌ی او گذاشت و گفت:

«امشب نه یک دختر، که صدای ایران در میان ما سخن گفت.»

پیران سر فرود آوردند و پیمان بستند که پیش از آغاز جنگ، شاهان و پهلوانان را گرد آورند و کینه‌های دیرین را کنار بگذارند.

سپیده‌دم، فرمان اتحاد از دل همان انجمن برخاست. سپاهیان ایران نه زیر پرچم یک شاه، بلکه زیر نام ایران گرد آمدند. دشمن که امید داشت اختلاف، دژهای کشور را از درون فرو بریزد، خود را در برابر مردمی یکپارچه یافت و شکست خورد.

از آن پس، تصویر آن شب بر چوب نقش شد: بانویی با کتابی بر سینه، در میان پیران و فرزانگانی که نگاهشان به سوی اوست.

و بر پشت تابلو تنها یک جمله حک کردند:

«ایران را شمشیر نگاه می‌دارد، اما خرد جاودانه می‌کند.»